Tüm dünyadaki üretken toprak alanı yine tüm dünyada yaşayan nüfusa oranlandığında ortaya çıkan değer bir kişiyi besleyecek , barındıracak , ısıtacak , her türlü faaliyetini sağlayacak ve artıklarını etsizleştirecek toprak miktarıdır ki ortalama olarak bu değer gelişen ve günlük kullanıma giren teknoloji ile hızla büyümektedir. Kavramın ortaya atıldığı ilk yıllarda 1,89 hektara tekabül eden dünya yüzeyinde yaşayan bir kişinin ortalama ekolojik ayak izi son olarak Dünya Vahşi Yaşam Fonu’nun(WWF) yaptığı araştırmalara göre 2,85 hektara çıkmıştır.

Yine ekolojik ayak izinin toplumların tüketim ve üretim kapasitelerine göre belirgin farklılıklar ortaya koyduğu bir gerçektir. Örneğin Kuzey Amerika için bu değer 12 hektar olarak belirlenirken Avrupa ülkelerinde bu büyüklüğün 5 hektar düzeyine gerilediği Türkiye içinse 2,2 hektar olarak ölçülmüştür.

Dünyanın en az gelişmiş ülkesi olarak görülen Etiyopya’da 0,85 hektar olarak saptanan bu değer “koca ayak efsanesinin “ niçin Kuzey Amerika’ya ait olduğunun trajikomik bir açıklamasıdır sanki. Çünkü bir Etiyopyalının ekolojik ayağı bir Kuzey Amerikalıya göre kedi patilerinden bile küçüktür.

Ekolojik ayak izi bir insanın yaşam süreçlerinde tükettiği metalar ve onların artıklarının dönüştürülmesi için gerekli toprak , su gibi doğal kaynak karşılığında ifadesini bulduğu gibi üretilmiş her bir metanın gerek hammaddesinin, gerek üretim sürecinin ve gerekse de kullanım dışı kaldıktan sonra doğal ortamda dönüştürülmesinin toprak ve su karşılığı olarak da hesaplanabilir. Yani tek tek nesnelerin doğada bıraktıkları ayak izlerini belirlemek mümkündür. Mesela , toplam ağırlığı 2 gram olan 32 megabyte’lık bir bellek çipinin üretilmesi ve 4 yıl kullanılması için harcanan enerjinin fosil yakıt maliyeti 1.6 kilogramdır. Yine bir çipin fosil yakıtlardan ayrı olarak üretim ve kullanım sürecinde 32 litre su ve 72 gram amonyak ve hidroklorik asit gibi toksik madde kullanılmaktadır.

Kanımızca tek tek nesnelerin ekolojik ayak izlerinin hesaplanmasında çevrecileri bekleyen en önemli soru “Bir bombanın ekolojik ayak izinin ne olduğudur.” Çünkü bomba sadece üretimi ve üretimden çekilmesiyle bir ekolojik kayıp yaratmaz onun kullanımı bizzat ekolojik tahrip hedeflidir ve bu da küçücük bir bombanın doğada kalacak olan devasa izi demektir. Ağır bombardıman uçağından atılan bir bomba patladığında, yaklaşık 3 bin derece sıcaklık ortaya çıkıyor ve tüm flora ile faunanın yanı sıra toprağın daha alt katmanlarının da kavrulmasına neden olabiliyor. Aynı toprağın yeniden işlenebilir hale gelmesi için 100-7400 yıl geçmesi gerekiyor ki bu da savaşın yarattığı ekolojik kıyımın toplumsal kıyıma neredeyse eş olduğu anlamına gelmektedir.

İster bir barışseverin bireysel ve trajik bakış açısı ile, ister bir toplumcunun tarihsel ve diyalektik bakış açısıyla, ister bir muhafazakarın ilahi ve devletçi bakış açısıyla , ister bir liberalin özgürlükçü bakış açısıyla bakalım açıklayamayacağınız tek şey insanların birbirleriyle olan kavgalarına niçin kuzgunları , peygamberdevelerini , yusufçukları , vaşakları ve köstebekleri kattığıdır ; Gözlerimizi kapatıp bir çift ren geyiğinin kendi kavgalarında insanları katlettiğini düşünelim…

Yazar:Sibel Maraşlı

http://www.armutlu.org/?p=1

kandırır aşkın sarı ışığı,

zulumler sona ermiştir.

ölgün ama saran,

solgun ama telaşsız.

kayıp gelen sana doğru

bal tadında zehirli…

hazırlar bitişlere,

dökülür, temizler..

hazandır zaman şimdi…

“arta kalan zamanlar nedir derseniz… “hepimize başkalarından, işimizden, nefret ettiklerimizden, ilgisiz kaldıklarımızdan, hatta en büyük aşkla sevdiklerimizden dahi geriye kalan zamanı anlatır.”

“Arya her insanın içindeki ötekinin en egoist dostudur.” Böyle diyor Ertuğrul Özkök aryalarla ilgili hazırladığı müzik cd önsözünde.

Ertuğrul Özkök dünya görüşüne,  ideolojik yaklaşımına kesinlikle katılmadığım bir insan. Özellikle de bizim kuşaklar kendi kuşaklarından solcu bu tür çarkedenlere daha da “duygusal tepki” ile yaklaşırlar. Bu aslında hiçde eksik bir tepki değildir. 68 den bile daha acı deneyimlerle tarumar olmuş bir kuşağın temsilcileri  ödenen bedeller yanında, oluşan bu saf değiştirmelerini hiç hazmedemezler.

Ancak Ertuğrul Özkök’ün bu yaptığı cd de çok şey buldum. Birçok olumlu şey buldum. Ne olursa olsun sol ideoloji derin etkiler bırakır insanda, dönsede… Bu politik ifadelerle belki itiraf edilemez.

Ama Ertuğrul Özkök bu çalışmada yazdıkları ile beni çok etkiledi. Politik olarak itiraf edemediklerini, aryaların o muhteşem vurgularının kanatları altına girerek ve özeleştirilerini kişisel imgelere indirgeyerek çok güzel başarmış.

Burjuvazi sınıf mücadelesinin kendi iç dinamikleri ile geliştiği toplumlarda yıkmaya yeltendiği feodalizme karşı devrimci bir sınıftı. Ve değerleri buna göre ete kemiğe bürünmüştü. Adalet, eşitlik, özgürlük.

Ne yazık ki ülkemizde bu böyle olmadı. Sınıflar savaşında bu temel ilkelerle ete kemiğe bürünmüş ve feodolizme karşı devrim için kendini yakmış bir burjuvazi oluşmadı ve onun demokratik devrimi yaşanmadı. Dolayısıyle Osmanlı dönemi bir sınıflar savaşımı mücadelesi yerine, asker bürokratik jakoben kadroların üstten aşağılara nükseden modernite girişimlerine tanık oldu.

Kaderin cilvesi bu jakobenizme bayrak açan Demokrat Parti zihniyeti ile umutlanan burjuvazi, daha büyük bir hayal kırıklığı ile o kendi asil değerlerinin yanından bile geçmeyen bir gericilikle bir başka yola geçti.  Bu yol aslında karşı çıktıkları jakoben düzenin nimetleri ile ve devlet eliyle kendi gerici sistemlerini oluşturmak oldu.

Ama işte Ertuğrul Özkök’ün o gerçekten ince arya duyarlılığının kültürü bu burjuvazide oluşmadı. Ve ülkemizde kapitalist sistem gelegele Kaşımpaşadan yetişen bir imam hatiplinin sözünün dinlenilir olduğu noktaya geldi.

Ertuğrul Özkök’ün yaptığı bu çözümlemeler ve özeleştirileri, modern burjuva değerlerini elinin tersi ile iten belkide bu ülkede burjuvazinin en önemli temsilcilerinden Vehbi Koç’un yıllar önce “bu ülkede nufüs planlaması gerekir ” sözleriyle alay edercesine 9 çocuklu babaya plaket veren ve onunla aynı sistemi daha bir gaddarca savunan bir başbakanla ne denli uyuşuyor o bilinmez…

Ertuğrul seçimini kapitalist sistemden yana yaptı. Acaba aryalarda gösterdiği bu içsel duygu içtenlik ve özeleştiriyi sistem için neden yapamaz. Bu adamlar, benimde takdir ettiğim burjuvazinin gerçekten engin birikiminin bile içine tükürenleri nasıl içine sindirir.  Öve öve bitiremediği aryaların dokuduğu o burjuva aristokrasi ile alay eden bu görgüsüzleri, hala Avrupa Birliğine girmek adına demokratik olabilecekleri yönündeki hayallerle nasıl savunur.

Tarih sınıflar savaşı tarihidir. Ama sınıflar gerçekten varsa. Adalet eşitlik özgürlük demek bir yana, bu ülkeyi 60 yıldır yöneten ancak gelinen noktada “bu dönmüş” gerçek burjuva aristokratımız Ertuğrul beyin ince arya kültürünü fırsat bulsa ayaklar altına alacak “ABD’nin neoconları ile aynı mecrada, yön tutan İslami muhafazakar orta sınıf görgüsüzlüğü” onu rahatsız etmiyor mu?

En az o cd de ilk arya için yazdıkları gibi “Ölmüş Çoçuklar Şarkısındaki gibi” O hayatını kurtaran şarkının o ince meledosine saygı için. Bu kabalığa nasıl katlanıyor. Bu artık ellerinde kalmış son burjuva değerlerinin ayaklar altına alınmasına nasıl izin veriyor.

Özeleştiri ve hesaplaşmada kişisel günah çıkardığınızda herşey bitti mi ? Kimi kurtardınız kendinizi mi? Tarih size bahşişinizi verecektir.

RTE hesaplaşmanın kendisi için “en uygun zamanın şimdi” olduğunu beyan ediyor.

RTE önce “kutsal ittifakın içinde ilk hesaplaşmayı gerçekleştirip, kutsal ittifaktan kopup karşı tarafa geçebilecek olanların hesabını görmeye çalışıyor.”

Kuvvetler dengesi içinde kutsal ittifaktan ne anlaşılıyor onu belirtelim, konu daha iyi anlaşılsın. Kutsal ittifak; işbirlikçi sermaye, siyasal İslam ve bölücü Kürtlerden oluşur. Beş yıldır Türkiye’yi yönetenler bunlardır.

Hem siyasi İslam, hem işbirlikçi sermaye, hem de bölücü Kürtlerin dayandığı zemin ABD’dir. Ve onun Irak’taki ordusudur.

Ordunun uzun bastırmaları ve savunma içgüdüsü bölücü Kürtleri bu ittifaktan belirli ölçülerde koparmıştır. Bir çok anlamda siyasal İslam’ı desteklemeye devam ediyorlar ama araları limonidir. Ordunun bu konudaki kararlılığı milli güçleri ordunun arkasına yığmıştır.

Rezonans

İçine girdiğimiz süreç; a) Henüz siyasal nitelik kazanmamış ama yakında kazanacak olan dünya ekonomik buhranı, b) Türkiye’nin kendi içinde yaşanan hem ekonomik hem de siyasal (Cumhuriyet) krizler sürecidir.

Farklı periyot ve dalga boylarında hareket eden bu dünya ve Türkiye krizlerinin dalga boyları birbirini artıracak yönde gelişirse rezonans olur. Rezonans ya yıkım demektir ya da sönüm demektir.

RTE dünya ekonomik krizi ve iç ekonomik kriz gelmeden “erken hesaplaşmaya” gitmek istiyor. Burada büyük bir savaşa girdiğinin farkında olduğunu, (beyaz çarşaf) kefen ile açıklıyor.

İyi siyaset bu belirsizliklerden bir strateji çıkarabilen siyasettir.

Bu gelen büyük krizi (siyasi ve ekonomik) RTE yönetemeyecektir. Çünkü o kadar gücü yoktur ve savaşa girerken ittifakları çoğaltmak yerine daraltmaktadır.

46,7’ye bakmayın kriz ortamlarında sandıklar falan hesaba katılmaz, savaşın acı kuralları geçerlidir. Çünkü gerçek güçler ortaya çıkar.

Türkiye’nin sorunları sistem içimde kalınarak çözülebilecek sorunlar değildir. Üretmeyen, birikimlerini satan, iç siyasi dengeleri oynak, bir ülkenin yalnızca mali politikalar ve borca dayanarak ayakta kalabileceğini var saymak mantıklı değildir.

Şimdi çözümsüzlükler geldi dayattı. M. Kemal’in yolundan çıkanlar, krizlerin yoluna girdiler. Bu sefer ki buhran dünya buhranı ile birleşmek üzeredir.

Planlı bir ekonomi ve devletçi bir çizgiye girmeden gidilecek bir yol yoktur. Piyasaya kendini teslim edenler sonunda çuvalı (türbanı) kafalarına geçirmişlerdir. Piyasa kör bir kuyudur. Her krizde fakirin ekmeğine bir kez daha el konur. Krizler emme basma tulumba gibidir. Fakirden alır zengine verir. Çünkü işsiz kalan fakir olandır.

2008-02-13, bulentesinoglu@gmail.com

Sanıyorsunuz ki başörtölü herkes sizin yanınızda ve sizin gibi düşünüyor. Aldanıyorsunuz. Bu ülkede değerler sadece dini değerler değildir.
Bu ülkenin insanlarının sınıfsal değerleri vardır. Horlanan ve emekleri çalınan insanların değerleri vardır ve bugün başörtüsü mesalesinin bayraktarlığını yapan bu AKP iktidarı bütün bu değerleri ayaklar altına almaktadır.

Yukarıdaki fotoğrafa bir bakın başörtülü başörtüsüz kadınlar birlikte yürüyor.Niye karşı derseniz, açık. Tekel fabrikalarının bu hükümetçe özelleştirmesine. Birlikte attıkları slogan ne biliyormusunuz “AKP’nin imamı nasıl sattın vatanı”.
Siz üniversitelerde türban serbest olsun derken bu türbanlı işçiler, işyerleri yabancılara satılarak kapı dışarı edilmek isteniyor.

Üniversitelerde okuma özgürlüğü için tozu dumanı kaldıran AKP hükümeti başı türbanlı Tekel işçilerini İMF emretti diye yıllardır emeklerini akıttıkları fabrikalarından kapı dışarı ediyor.

Ya daha ne zaman uyanacaksınız. Sizlerle bir oyuncak gibi oynayan bu kapitalist-emperyalist sistemin aktörlerine ne zaman siz kimsiniz diyecekseniz?

Ancak siz buna cesaret gösteremezsiniz.Küresel savaş makinesi ABD’nin büyük ortadoğu projesinde dizginlenmiş siyasi iktidarı ne pahasına olursa olsun bir futbol takımını tutar gibi desteklersiniz.
Sonrada yalan söyler takiyye yaparsınız. Bir bilim insanının sümerlerde fahişeler başörtüsü takardı kelimesini alır yalanlarınıza devam eder “başörtülüler fahişe” diyecek kadar yoldan çıkarsınız. İslam bile sizi islah, edememiş biz ne yapalım.

Küresel intifada söylemi AKP’nin söylem ve tavırlarıyla hiç bir ilişkisi olmayan bir tutumdur. AKP neden ABD ziyaretleri sonrası ki -Bush’un ondan sonrası başlayan Ortadoğu gezisinin ardından- MHP’yi de yedekleyerek bu türban meselesini ortaya attı. . Bunu iki nedeni var
Yerel seçimler için özellikle MHP Orta Anadolu’da genel seçimlerde aldığı yenilginin şokunu atmak için herşeyi yapma histerisi yaşıyor.

ABD BOP ile ilgili Türkiyenin etkili desteğini almaya çalışıyor. Dün nasıl Afganistan da Osama Bin Ladinle “komunizm karşıtı” bir yeşil kuşak oluşturma amacıyla ittifak ettiyse, şimdi kendisinden kopan islami grupları yola getirmek için Ortadoğu’da yeni bir hamleye girişiyor.
Peki hristiyanlığın en muhazakar “evengalist” hatta birazda hristiyan şeriatçısı kanadından olan İslam düşmanı Bush’un politikaları bu kadar kolay nasıl kabullenilebiliyor?

Bizim islamcılar anti-emperyalist değildir. Çünkü İslam ulus devlete değil, ümmete değer verir. ABD bunu bilmiyor mu.? Onlarında ağzına -nasıl Irak’ta Kürtlere bağımsızlık gibi bir bal sürdüyse- bir bal sürmek istiyor.
Bizin İslamcılarda AKP’nin bu manevrasını yutuyor. Aferin size üniversitelere başörtülü girebileceksiniz.
Pakistan’da şeriat hükümleri için mücadele eden “LAL” üniversitesinde tepeden tırnağa şeriat hükümlerine göre giyinmiş insanlara yapılan operasyonu herhalde hatırlarsınız.
Bu tutum AKP entelijanslarının taban üzerinde ABD politikalarını son derece etkili kullanma olanakları sağlayacak bir açılımı hazmetmelerini kolaylaştıracaktır.Yoks Fehmi Koru’ların Bilderberg’de ne işleri var?

Gazze’ye tepki veren AKP, Bush’un İsrail ziyaretleri sonrası İsrail’in nasıl yeniden güç kazandığını görmüyor mu?
Problemin başörtüsü veya türban olmadığını tabandaki İslamcılar ne zaman anlayacak.

Ülkenin cumhurunun eşi Fransız marka başörtüsü ile en yüksek makamlarda cirit atarken üniversitelerde “çeneden bağlama” Mahmutpaşa türbanı tarifli yasa teklifleri bizim İslamcıları hiç rencide etmiyor mu?

Ben kamusal alanda türban tartışmalarının bir oyun olduğuna inanıyorum. Bu ülkede hizmet bekleyen yoksul kesimler herşeye evet diyebilir. Ama ben bir soru sormak istiyorum.
Geçen gün camide kalp krizi geçiren bir insana namaz bölünmeyerek yardım edilmedi.
Peki hipokrat yemini etmiş ve üniversite de başörtülü okumuş kadın doktorlarımız bir kaza nedeniyle hayat mücadelesi veren bir erkeğe-hiç bir şekilde İslamla ilişki kurulamayacak ki saygı duyuyorum- sonda müdahalesi yapılması gerektiğinde ne yapacak? İnsan hayatına herşeyden fazla önem veren İslamın bu temel prensibine nasıl karşı çıkacak. İnsanı ölüme mi terkedecek. Ölen insanın ölümünden sorumlu olmayacak mı.Ya da kendi vicdanında mesleğini icra etmemesi yüzünden ölen bir insanın ailesine ne diyebilecek. Evet bu Allah’ın takdiri kabullenin…

Burada işte ayrışma başlıyor başörtüsü-bilim..
Siyasal islam-bilim.
ABD’nin her politikasına evet diyen ümmetçi bir siyaset vatandaşının ölüm kalım savaşında “İslam” derse, işte sorun burada… Kamusal alan bu.Yoksa sorun başörtüsü değil…Demokrasi hiç değil. Demokratikleşmede atılacak yüz adım varken merkeze türbanı koyarak ABD politikalarını hazmettirmeye çalışan AKP, “İslamcılara” bile iyi bir kazık atıyor.
İslamcılar bu ülkede ki bonapartizmi hala anlamış değil ama yakında anlayacaklar.

ama, şiirimi dinle şimdi,
acıların dinsin.
uyutsun seni.
bir ninni gibi.
rüyalar gör.
bir gün çok uzaklarda olduğumuzda
hatırlayacağın…
iyiden de iyi.

duygusuzluğumu affet.
o engin nehri hiç kurcalama.
beynimin derinliklerinde akan.
kimsesiz, suskun.
biriktirirken,
son deli sellerini.

çok sevmişti o nehir
çok eskiden.
bir kıyısında
küçük taşlar atan,
korkak gözlü bir kızın,
minicik ellerini.

artık oralı değil nehir,
sadece ister ki;
dolunayın soluyan ışığında.
bir sabah yıldızının,
artık buz tutmuş soğuk sularında.
görebilmeği çok (uzaklardan),
gülümseyen,
hiçbirşeyşiz akislerini.

istanbul 2008 Ocak

Ticari hava taşımacılığında uçucu ekip olarak görevlendirilenlerin biriken yorgunluk faktörü ile risk altında oldukları ve bu konuda düzenlenecek uçuş görev süre ve dinlenme sürelerinin bu bilimsel yaklaşım ile düzenlenebileceği çalışanları temsil eden sendika pilotlar birliği ve bu konuda bilimsel çalışmalar yapan enstitülerce kabul edildiği halde havayolu işletmelri uçuş görev süre ve dinlenme süreleri konusunu hep maliyet ve rekabetin bir unsuru olarak görmüşlerdir.
Havacılık sektörü 24 saat çalışmayı gerektiriyor ve küresel uzun uçuşların, bölgesel uçuşların, gece uçuşlarının ve kısa mesafe uçuşların artmasıyla bu ihtiyaç daha da yakıcı hale gelmektedir. Sonuç olarak uçuş ekibi sektörün taleplerini yerine getirebilmek için 24 saat süreyle hizmet sağlamak durumundadır. Buna ek olarak çok sayıda zaman diliminin aşılması uluslararası havacılığın faaliyetlerinin ayrılmaz bir özelliğidir. Dolayısıyla fazla çalışma, gece çalışması, düzensiz çalışma programları, beklenmeyen çalışma programları ve zaman dilimi değişiklikleri havacılık sektörünün bileşenleri olmaya devam edecektir. Bu etkenler insan fizyolojisine bilinen şekillerde tehdit eder ve bunlar yorgunluğa yol açarak performans azalmasına yol açar ve güvenlikle ilgili tehlikelerin doğmasına yol açar. NTSB’nin çalışmalarına göre yorgunluk ulaştırma kazalarının (hava, deniz, yol, demiryolu) % 20 – 30’una yol açmaktadır. Ticari havacılık operasyonlarında ölümlü kazaların % 70’i insan hatasıyla bağlantılıdır. Yorgunluk ise toplam ölümlü kazaların % 15 – 20’sine yol açmaktadır. Yorgunluğun temel bir risk faktörü olduğu görüşü bu alandaki önde gelen bilim adamlarınca da kabul edilmektedir ve bu görüşler konsensüs belgelerinde yer almaktadır.

Yorgunluğun gelişiminde çok sayıda etken rol oynamaktadır: görevin günün hangi saatinde başladığı, görev öncesinde bir uyku kaybı olup olmadığı ve çalışma günü sırasında uyanıklık gerektiren uzun sürelerin olması. Bu etkenler bir arada belirli bir anda yorgunluk/atiklik konusundaki arka plan düzeyini öngörülebilir bir biçimde bizlere sunarlar. Buna ek olarak, görev süresinin uzunluğu, monotonluğu ve işyerindeki çevresel etkenler gibi (örneğin kokpitte) akut etkenler de söz konusudur.

Hava mürettebatlarının çalışma ve olağandışı dinlenme kalıplarının yaşadıkları sorunların ana nedeni, bu kalıpların insan beyninin hypothalamusunda yerlişik olan ve çevrisiyle insanın faaliyetlerini senkronize etmeye yarayan biyolojik saatle çelişmesidir. Bu saat vücudun sirkadiyan ritimlerini ayarlar: bunu gündüz metabolizmayı artırıp vücudu canlandırarak ve geceleri de metabolizmayı düşürüp kaybolan enerjinin yeniden kazanılmasını sağlayarak yapar. Bunun sonucunda insanların geceleri uyanıklığı ve faaliyet kapasitesi düşer ve gün içinde de atiklikleri artar. Performansın en düşük olduğu nokta saat 05:00 civarıdır. Bu noktada insan performansının pek çok veçhesi en düşük noktasındadır: dikkat, tepki (reaksiyon) süresi ve koordinasyon. Bununda ötesinde gece görevinden sonra yapılan uyku metabolizmanın yükselmesi uykuyu kısa kesme yönünde etki yapacağından 1 – 2 saatlik bir budamaya tabi olacaktır. Burada sözü edilen ‘gece’ biyolojik gecedir. Böylelikle eğer bu uyku 6 – 9 saat arasında batı yönünde zaman dilimi aşıldıktan sonra bir yerel gecede gerçekleşiyorsa, yerel olarak gece olmasına rağmen biyolojik açıdan ‘gece’ olmadığı için metabolizma tarafından kesintiye uğratılacaktır. Bunun nedeni biyolojik saatin kişinin zaman dilimi değiştirmesi durumunda buna bir tedricen ayak uydurabiliyor olmasıdır. Bu fenomen genel olarak ‘jet-lag’ adıyla bilinmektedir.

Uyku fiziksel yenilenme durumudur. İdeal tam uyku süresi ortalama olarak 8,5 saattir ancak 1 – 2 saatlik akut uyku kaybı yorgunluk ve performans üzerinde büyük bir etki yapmaz. 2 saati aşan uyku kaybının ise görülebilir etkileri vardır ve 6 saatin altındaki uyku pek çok kişide yorgunluğun artmasına ve performansın düşmesine yol açar. Uyku kaybı zaman içinde birikir: her gün 5 saat uyuyan bir kişi bu şekilde 5 gün geçirdikten sonra tam bir gece uzunluğunda uyku açığı biriktirmiş olur. Uyku gece çalışması ile, zaman dilimi değişikliği ile ve erken kalkma durumlarında genellikle azalır. Uykunun niteliğini ve niceliğini belirleyen diğer etkenler ise şunlardır: stres, hastalık, burun, hareket ve dönmeler… Eğer bu ve başka nedenlerle kesintiye uğrarsa, bu durumda 8 saatlik uyku yeterli olmayacaktır.

Uyku süresi, sirkadyen ritmi ve uyku kaybı da dahil olmak üzere yorgunluğa katkıda bulunan çok sayıda etken bireysel düzeyde tehlikeli performans kayıplarına yol açabilir. Buna karşılık en ciddi sorunlar bütün bu etkenler bir araya geldiğinde ortaya çıkar. Gece çalışması sirkadyen ritmin düşük yerine denk gelir ve burada uzatılmış bir uyanık hali söz konusudur. Bu iki etken bir araya gelince kandaki alkol seviyesi % 0,08 düzeyine çıkar. Eğer uyku eksikliği ertesi güne de sarkarsa bunun hafıza üzerinde etkileri görülür – sonuçta kişi değişen çevre koşullarına tepki vermede yetersiz kalmaya başlar. Eğer daha önce uykuda kimi kesinler olmuşsa bu durumda bu etkiler çok daha keskin hale gelir.

Bu nedenle yapılacak olan düzenlemeler mutlaka çalışmanın sirkadyen ritmini, diğer zaman dilimlerine olası uyumu, uyanık olarak geçirilen toplam süreyi ve günlük dinlenme süresinin büyüklüğünü ve geçici konumunu göz önüne almalıdır. Dolayısıyla, 24 saate yayılan havacılık operasyonlarında yorgunluk, uyku ve sirkadyen fizyolojisi ile ilgili bilimsel bilgilerin göz önünde tutulması gerekir. Ticari havacılıkta güvenliğin sağlanması ve korunması buna bağlıdır.

Uçuş emniyeti bir tüketici hakkı ise tüketiciler uçucu ekiplerin bu sesine kulak vermelidir.

Daha fazla bilgi için Yorgun Uçmak İstemiyoruz Biz sayfasını ziyaret ediniz.

Başka bir örnekleme ile orman yangının yangın bölgesindeki tüm flora ve faunaya olan etkileri kadar salınan karbondioksit gazının atmosferdeki etkileri yine toprağın erozyona karşı korunmasız kalması gibi sonsuzdur.

Geçen her gün dünyaya karşı yürüttüğümüz bir kıyımın orta yerinde bu yıkıcı etkinliğimizden bihaber çaresizliğimizi katlamaktayız. Barışçı olmadan, tüm kalbimizle barışı çağırmadan doğanın ve dünyanın yok olmasına karşı konulmayacağını anlamamız gerekiyor. İnsanoğlunun birbiri ve siyasal erk ile ilişkisini tümden değiştiren tarihsel humanizma hareketi gibi onun çevre ve doğa algısını değiştirecek bir çevreci ve barışçı bilinç devrimine ihtiyaç vardır. Bu bilinç dönüşümü veya devrimi uluslar arası sözleşmelerde ifadesini bulmalı; uygulanabilir, etkin yasal düzenlemeler yapılmalı. İnsanoğlunun kendi arasında ve doğa ile olan hukuku yeniden gözden geçirilmelidir.

Doğayla insan ilişkileri ve barış hukuku açısından mevcut durum beklentilerin oldukça altındadır. Savaş vakitlerinde aslında devletler açısından bağlayıcılığı olmayan ama sivil sorumluluk adına uyulması gereken sözleşmeler ve bu sözleşmelerde açıkça ortaya konan prensip ve maddeler vardır. Ekolojik dengenin korunması hususunda hukukun temel prensiplerini oluşturan Roma Hukukundan başlayarak, 1907’de imza altına alınan Hogue Sözleşmesi, 1949’da kabul edilen Cenevre Sözleşmelerine değin tüm uluslar arası sözleşmeler zorunlu gereklilikler haricinde çevre ve kültürel mirasın tahrip edilmesini yasaklar . Fakat tüm bu sözleşmelerin daha evvel belirttiğim gibi bağlayıcılığı olmaması nedeni ile eksik enstrümanlar olarak uluslararası hukukta güdük kalmışlardır.

İnsanlık ve dünya tarihi açısından en büyük çevre tehdidi olan sera gazları emisyonunu kontrol altına almak için 1997 yılında Japonya’da imza altına alınarak, 2005’de resmen yürürlüğe giren çevrenin korunmasını evrensel hükümler altına alan Kyoto Sözleşmesi yukarıda bahsettiğimiz bilinç dönüşümü açısından oldukça önemlidir. Bu sözleşmeyi 140 önemli ülke imza altına almış olup, bunun yanında Amerika ve Avusturalya gibi büyük ülkeler onaylamamıştır. Bu sözleşme dünyanın ısınmasına yol açan gazların emisyonunu sınırlardırmak zorunda bırakıyor, küresel iklim değişikliklerini önlenmeye çalışılıyor.
Ancak Türkiye, Kyoto Sözleşmesi’nin imzalandığı vakitlerde Çerçeve Sözleşmesi’ni imzalamadığı için bu sözleşmeyi ne imzalamış, ne de onay vermiş sayılmamaktadır. Bu konuda iklim değişikliği konusunda çevreci grup ve bireylerin bir takım kampanya ve girişimleri devam etmektedir. Türkiye’nin sözleşmeyi imzalamamasındaki en önemli nedenlerden biri kamuoyuna yapılan açıklamalara göre çevre tahribatının en az yapıldığı ülkelerin, en fazla mağdur ülke durumuna düşürülmesi nedeni ile onay verilmemektedir.

İnsanın doğaya karşı takındığı bu alabildiğine pervasız tavrın onun yaşadığı dünyayı algılayışı daha doğrusu algılayamaması ile yakından ilintili olduğu kanaatindeyiz. Çocuklarımızdan ödünç aldığımız bir dünyada, yaşadığımız ve her an kirletmekte olduğumuz toprakta yetişen gıdalarla besleniyor, sularla yıkanıyor, havayı soluyoruz.
Daha ötesi hiç hakkımız olmadığı halde öfkemize, yıkıcı faaliyetlerimize, çılgınlığımıza beraber yaşadığımız on milyonlarca türü kurban ediyoruz. Üzerinde yetiştiğimiz dünya yine bizim eylemlerimizin bir sonucu olarak hızla ölmekte ve bir çöp yığını haline dönmektedir.. İçinde uygun gıdaların bulunduğu ortama bir miktar bakteri bırakıldığında bu bakterilerin başlangıçta hızla çoğaldığı bir süre sonra da ortamdaki besin maddelerinin azalmaya başlamasıyla başlangıçtaki hızlı çoğalmasının yavaşlayıp durduğu ardından da ortamda biriken artık maddelerin etkisi ile ölümlerin meydana geldiği gözlenmiştir.

Kutsal kitapların, dünyanın ve diğer tüm canlıların efendisi diye nitelendirdiği insan; eğer tek hücreli bakterilerin yaşam döngüsüne benzer biçimde bir gün kendi atıkları içinde boğulacaksa, bu onun doğaya ve dünyaya karşı var olan algısının ve bilinç düzeyinin bir tek hücreli mikroorganizmadan farklı olmadığının en büyük kanıtı olacaktır.

Yazar: Sibel Maraşlı